TARIYX PENEN JÚZBE-JÚZ: ÁMET HÁM AYIMXAN SHAMURATOVLAR ÚY MUZEYI DÁRGAYINDA UMITILMAS ÁMELIYAT

TARIYX PENEN JÚZBE-JÚZ: ÁMET HÁM AYIMXAN SHAMURATOVLAR ÚY MUZEYI DÁRGAYINDA UMITILMAS ÁMELIYAT

28-yanvar kúni Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti Shet tilleri fakultetiniń Awdarma teoriyası hám ámeliyatı baǵdarı 2-kurs studentleri ushın bilim hám ruwxıylıqqa bay kún boldı. Biz óz ámeliyatımızdı paytaxtımızdaǵı biybaxa máskan — Ámet hám Ayımxan Shamuratovlar úy muzeyinde ájayıp kewil-keypiyat penen basladıq. 

Sanlar Sóyleydi:Muzey haqqındafaktler

Bul muzey Qaraqalpaqstan hám Ózbekstanda 1999-jılı ashılǵan eń birinshi menshik úy muzeyi bolıp esaplanadı. Muzeydiń áhmiyetin tómendegi statistikaliq maǵlıwmatlardan da kóriwge boladı: 

Muzeyde ashılǵan waqıtta 1 zal hám 300 den aslam eksponat bar bolsa, házirgi kúnde 4 zaldan ibarat bolıp, onda 3,5 mıńnan aslam eksponat saqlanadı. 

Eksponatlar arasında XVIII-XIX ásirlerge tiyisli biybaxa buyımlar bar. 

Ayımxan Shamuratova urıs dáwirinde rayonlar hám alıs-alıs awıllarǵa barıp jámi 4473 márte koncert bergen. 

Amet hám Ayımxan Shamuratovlar úy muzeyiniń yubileyi aldınları hár 5 jılda ótkeriletuģın bolsa, házirgi waqıtta Prezidentimizdiń 2024-jılģı qararı menen hár eki jıldan bir kóterińki ruwxta nıshanlanadı. 

Hayran qaldırarliq eksponatlar

Muzeyge kirgende bizdi xudojnik Islam Alibekov salǵan Ámet Shamuratovtıń úlken portreti qarsı aldı. Bizdi eń qattı hayran qaldırǵan buyımlar — urıs jıllarınıń tilsiz gúwaları: 

Stalinniń alǵıs telegramması: Ayımxan anamız eki emiziwli perzenti menen qıstıń suwıǵında, jazdıń ıssısında koncertler berip, jıynalǵan 70 mıń rubldi frontqa jiberdi. Toplanģan qarjı "Sovet kórkem óneri" atlı urıs samolyotınıń qurılısına sarıplaģan. Bul mártligi ushın Iosif Stalinnen alǵıslaw telegrammasın alģan.Bul haqıyqıy qaharmanlıqtıń úlgisi bárshemizde maqtanısh sezimin oyattı.

   Milliy kiyimler kollekciyası: Ayımxan apa tek qaraqalpaqsha emes, al rus, tatar, ázerbayjan, qazaq, túrkmen hám basqa da tillerde qosıq ayıtqan. Ol húrmet sipatında sol xalıqtıń milliy kiyimlerin kiyip saxnaǵa shıqqan, bul bolsa xalıqlar doslıǵınıń simvolınday kórindi. 

   Tariyxıy estelikler: XVIII ásirge tiyisli Qaram jırawdıń qobızı hám Ámet aǵa menen Ayımxan anamızdıń eń birinshi alǵan Ázerbayjan gilemi muzeyge ayrıqsha reń beredi. 

Tariyxıy estelikler teleekran názerinde

Saparımız dawamında "Ózbekstan" telekanalınıń bas rejissyorı Alisher Madraximov studentlerge Ámet hám Ayımxan Shamuratovlardıń ómir sınaqların hám basıp ótken jolların aytıp berip, jaslardı usınday ullı tulģalardan úlgi alıwģa shaqırdı. Sonday-aq, bizler menen erkin túrde sáwbetlesti hám tańqalarliq tásirlerimizdi kórip súysindi.

Sáwbet dawamında:

Saparbaeva Aysara 202-topar jetekshi studenti— ata-babalarımızdıń urıs dáwirindegi mártligi hám búgingi tınısh kúnlerdiń qádiri haqqında isenimli pikirlerin bildirdi.

Boranbaeva Gózzal 202-topardıń ziyrek studenti— Ámet Shamuratovtıń shıǵarmaları menen tanıs ekenligin hám muzeydiń ishki dúnyası oǵan qanday ilham bergenligin aytıp ótti.

Kdırbaev Ábdimajit 202-topar ayrıqsha studenti — muzeydiń hár bir bólmesindegi esteliklerdiń tariyxıy áhmiyetine toqtalıp, bul jerdiń ruwxıy tárbiya mektebi ekenligin atap ótip, "Ózbekstan" telekanalı ushın qızıqlı intervyular berdi.

Sultamurat Tawbaldiev — Mártlik tımsalı

Muzeydiń qurılıw tariyxı haqqında aytatuģın bolsaq, onıń tiykarın salıwshı haqqında ayrıqsha toqtap ótiwimiz kerek.  Dárgaydı Shamuratovlardıń kúyew balası, «Qaraqalpaqstanǵa miyneti sińgen qurılısshı» Sultamurat Tawbaldiev óz qarjısı esabınan qurǵan. Sultamurat aǵa Moskvadaǵı Bauman atındaǵı joqarı texnika uchilicheni pitkerip, Qońırat soda zavodı, Mırza Uluǵbek háykeli sıyaqlı iri obyektlerdiń qurılısına basshılıq etken. Ol Zulfiya Shamuratovaniń «Taģdir sınaqları» kitabınıń bas qaharmanı bolıp, onıń mártligi hár bir studenttiń qálbinde óshpes iz qaldırdı. 

Muzey direktorı, Ámet hám Ayımxan Shamuratovlardıń jetinshi perzenti Ayımgúl Shamuratova bizge muzey tariyxı hám ata-anasınıń ibratlı ómir jolı haqqında keńnen túsinik berip ótti hám bizge: "Bunnan keyin de muzeyimiz rawajlanıwına úles qosatuǵın keńpeyil qáwenderler hám ilimge xushtar jaslar tabıladı dep isenimimiz kámil", — dep óziniń aq jıllı tileklerin bildirip sózin juwmaqladı.

Juwmaqlap aytqanda, saparımız sońında bárshemiz birgelikte Shamuratovlar shańaraǵına tiyisli video-rolikti tamashalap, úlken tájiriybe aldıq. Rejissyor Alisher Madraximov bizge Zulfiya Shamuratovanıń "Táǵdir sınaqları" kitabın oqıp shıǵıwdı usınıs etti.

1999-jılı shólkemlestirilgen bul birinshi jeke menshik úy muzey bizge tek bilim emes, al ómirlik sabaq berdi. Biz — keleshek awdarmashıları, bul ruwxıy miyraslarımızdı dúnyaģa tanıtıwǵa bel bayladıq.

Bul ámeliyat kúni biz, studentler ushın tek ǵana muzey tariyxı emes, al shańaraqlıq qádriyatlar, mártlik hám ibratlı ómir mektebi boldı.

Avtorı: Asanova Nilufar - Shet tilleri fakulteti awdarma teoriyası hám ámeliyatı tálim baģdarı 2-kurs studenti